Jakie są kategorie budowli ochronnych? Czym różnią się schrony od ukryć? Czy obecnie projektuje się bunkry? Jakich funkcji potrzebuje Twój schron?
Budowle ochronne są obecnie przedmiotem zainteresowania zarówno ośrodków samorządowych, deweloperów oraz inwestorów prywatnych. Dlaczego inwestorzy potrzebują profesjonalnej konsultacji już na etapie koncepcji? Otóż w latach 60. XX w. polskie władze odstąpiły od budowania schronów i ukryć dla ludności z powodów ekonomicznych. W efekcie ta gałąź budownictwa pozostawała mocno zaniedbana przez długie dekady, czego skutki odczuwamy do dzisiaj.
Dopiero w 2018 r. pojawiły się “Wytyczne Szefa Obrony Cywilnej Kraju w sprawie zasad postępowania z zasobami budownictwa ochronnego”. Niemniej jednak Prawo budowlane wciąż nie definiowało budowli ochronnych, pozostawiając spore luki formalne dla tego typu obiektów.
W grudniu 2024 r. opublikowano długo wyczekiwaną “Ustawę o ochronie ludności i obronie cywilnej”. Dokument ten rozróżnia zasadniczo dwa rodzaje budowli ochronnych: schrony i ukrycia. Zasadnicza różnica polega na tym, że schrony, w przeciwieństwie do ukryć, są hermetyczne. Dokładniejszą specyfikację budowli ochronnych zestawiłem w tab. 1 [wg “Projektu Rozporządzenia MSWiA w sprawie warunków technicznych dla budowli ochronnych oraz warunków technicznych ich użytkowania i usytuowania“].
Ustawa definiuje także tzw. miejsca doraźnego schronienia, czyli tymczasowe obiekty zbiorowej ochrony organizowane przez organy samorządu terytorialnego w czasie wojny lub w przypadku stanu nadzwyczajnego.
tab.1. Podstawowe kryteria kategorii schronów i ukryć
Jeśli planujesz budowę budowli ochronnej, w pierwszej kolejności powinieneś ustalić na jakie oddziaływania, w tym środki rażenia, powinna być odporna jej konstrukcja
Następnie dobierz zestaw podstawowych funkcji planowanego schronu (lub ukrycia):
- przeznaczenie schronu, np. dla ludności cywilnej, sztabu, sprzętu, zapasów itp.,
- pojemność schronu, tj. dla ilu osób projektujesz schron,
- czas pobytu ludzi w fazie normalnej wentylacji / filtrowentylacji / pełnej izolacji,
- podział przestrzeni wewnętrznej,
- przeznaczenie schronu w czasie pokoju.
Na koniec pozwolę sobie na drobną dygresję: czy obecnie projektuje się bunkry? Otóż NIE. Należy podkreślić, że w fachowej terminologii nie stosuje się pojęcia “bunkier” (ewentualnie w odniesieniu do faktycznego obiektu militarnego z czasów II wojny światowej). Zatem, mówiąc precyzyjnie o obiektach ochrony zbiorowej, nie projektujemy bunkrów (ang. “bunker”, niem. “Bunker”) tylko schrony (ang. “shelter”, niem. “Schutzbau”).
Zapraszam do współpracy,
Jacek Nawracała
